Bí “Tókàn” ṣe ń ṣiṣẹ́

Ìbòjú Òní ń parí lórí ìlà kan nípa ohun tí ó ṣeé ṣe kí ó tẹ̀lé e, ìránnilétí sì ń dé nígbà tí ohun kan bá dàbí ẹni pé ó ti pẹ́. Ojú-ìwé yìí ni ohun tí ó wà lẹ́yìn àwọn méjèèjì. O kò nílò ọ̀kankan nínú rẹ̀ láti lo moppet.

Ó ń bẹ̀rẹ̀ láti inú ìtọ́sọ́nà tí a tẹ̀ jáde

Kí moppet tó mọ ohunkóhun nípa ọmọ rẹ, ó ń lo ìlànà ìfunni àti oorun tí a tẹ̀ jáde fún ọjọ́ orí wọn. Ẹgbẹ́ tí ó ń tẹ̀lé sinmi lórí ibi tí ọmọ náà wà, èyí tí ó gbà láti agbègbè àkókò tí ó wà lórí profáìlì wọn:

• Amẹ́ríkà: American Academy of Pediatrics.
• Ilẹ̀ Gẹ̀ẹ́sì: NHS.
• Gbogbo ibòmíràn: World Health Organization.

Ìyẹn ń yí àwọn nọ́ńbà náà padà, nítorí pé ìtọ́sọ́nà náà fúnra rẹ̀ yàtọ̀. AAP ṣàpèjúwe ọmọ tuntun tí ó ń mu ọmú ní nǹkan bí gbogbo wákàtí méjì, tí a wọ̀n láti ìbẹ̀rẹ̀ ìfunni kan dé ìbẹ̀rẹ̀ èyí tí ó tẹ̀lé e, èyí tí ó jẹ́ ìgbà mẹ́wàá sí méjìlá lójúmọ́. NHS àti WHO ṣàpèjúwe ìfunni ìdáhùn, èyí tí ó máa ń wáyé díẹ̀ sí i ní ìbẹ̀rẹ̀. Nítorí náà ìlànà ìbẹ̀rẹ̀ ọmọ tuntun kúrú díẹ̀ sí wákàtí méjì lábẹ́ AAP, ó sì kúrú síwájú sí i lábẹ́ NHS àti WHO. Àwọn méjèèjì ń pàdé bí ọmọ náà ṣe ń dàgbà, wọ́n sì ń dé nǹkan bí wákàtí mẹ́ta àti ààbọ̀ ní oṣù mẹ́fà.

Ọmọ náà ni a so ó mọ́, kì í ṣe ìwọ. Òbí àgbà kan ní London àti òbí kan ní New York ń rí “Tókàn” kan náà fún ọmọ kan náà. Àkọsílẹ̀ tí a pín tí yóò sọ ohun ọ̀tọ̀ọ̀tọ̀ fún àwọn méjèèjì yóò burú ju kí a má ní àkọsílẹ̀ rárá lọ.

A ń ṣe àwòṣe ọ̀sán àti òru ní ọ̀tọ̀ọ̀tọ̀

Ìfunni ní 2am kì í ṣe ìfunni ní 2pm. Nítorí náà moppet ń pa àwọn méjèèjì mọ́ ní ọ̀tọ̀ọ̀tọ̀. Àlàfo òru gùn sí i, ó sì ń gùn kíákíá bí ọmọ rẹ ṣe ń dàgbà. A tún ń kọ́ àwọn àpẹẹrẹ ọ̀sán àti òru ọmọ rẹ ní ọ̀tọ̀ọ̀tọ̀, nítorí náà àwọn òru rere díẹ̀ kì í fa ọ̀sán rẹ gùn.

Oorun ọ̀sán ń sinmi lórí àlàfo ìjí

A kì í ka oorun ọ̀sán láti oorun ọ̀sán tí ó kọjá. A ń ka á láti àkókò tí ọmọ rẹ jí kẹyìn, pẹ̀lú iye àkókò tí ọmọ ọjọ́ orí yẹn lè fi jí ní ìtura. Ìgbà yẹn ni àlàfo ìjí, ó sì ń fẹ̀ sí i bí wọ́n ṣe ń dàgbà: ó kéré sí wákàtí kan fún ọmọ tuntun, ó sì tó wákàtí mélòó kan nígbà tí wọ́n bá pé ọdún méjì. Ó ń yí padà díẹ̀díẹ̀, nítorí náà àlàfo náà ń gùn ní ìṣẹ́jú díẹ̀ lọ́sẹ̀, kì í sì í fò lójijì ní ọjọ́ ìbí.

Àwọn ààlà náà wá láti inú ìṣe oorun àwọn ọmọdé, àwọn nọ́ńbà àpapọ̀ oorun tí ó wà lẹ́yìn wọn sì jẹ́ ìfohùnṣọ̀kan American Academy of Sleep Medicine, èyí tí AAP fọwọ́ sí. Nígbà tí agogo oorun bá ń lọ, kò sí àsọtẹ́lẹ̀ oorun ọ̀sán, nítorí pé ọmọ rẹ ti ń sùn tẹ́lẹ̀. Òní sọ bẹ́ẹ̀ dípò rẹ̀. Bí agogo kan bá ti ń lọ ju oorun gidi kankan lọ, moppet dá dídá a mọ̀ bí oorun dúró ó sì tún ṣe àsọtẹ́lẹ̀, nítorí náà agogo tí ẹnikẹ́ni kò dá dúró kò lè pa àwọn ìránnilétí oorun ọ̀sán rẹ.

Lẹ́yìn náà ó ń kọ́ ọmọ rẹ

Ìlànà tí a tẹ̀ jáde jẹ́ ibẹ̀rẹ̀ nìkan. moppet ń wo àwọn ọ̀sẹ̀ díẹ̀ tí ó kọjá nínú àwọn àkọsílẹ̀ rẹ, ó ń mú àlàfo tí ó wọ́pọ̀ fún àkókò ọjọ́ náà, ó sì ń dà á pọ̀ mọ́ nọ́ńbà tí a tẹ̀ jáde. Ní ìbẹ̀rẹ̀, nọ́ńbà tí a tẹ̀ jáde ni ó ń jẹ gàba, nítorí pé òun nìkan ni ó wà. Láàrín ọjọ́ díẹ̀ tí a bá ń kọ àkọsílẹ̀ déédéé, ìlànà ọmọ rẹ fúnra rẹ̀ ni ó ń gbé ọ̀pọ̀ ìwúwo.

Ó ń lo àlàfo tí ó wọ́pọ̀ dípò àpapọ̀, nítorí náà ọ̀sán Ọjọ́ Àìkú kan tí ó gùn tó wákàtí mẹ́rin kì í fa gbogbo ìṣirò náà gùn.

Nígbà tí kò bá rí tó, ó ń sọ díẹ̀

Ìfunni tí ó wáyé ṣùgbọ́n tí a kò kọ sílẹ̀ kì í fi ihò sílẹ̀ nínú àkọsílẹ̀. Ó ń mú kí àlàfo méjì dàbí ọ̀kan tí ó gùn. Àṣìṣe náà ń lọ ní ọ̀nà kan péré: àwọn àkọsílẹ̀ tí ó sọnù ń mú kí ọmọ rẹ dàbí ẹni tí ó lọ́ra ju bí ó ṣe rí lọ, kì í ṣe kánkán. Bí a bá fi sílẹ̀, ohun èlò kan yóò ka ọjọ́ tí kò kún gẹ́gẹ́ bí ọmọ tí ó tùnù, yóò sì ti ìfunni tókàn jáde fún wákàtí púpọ̀.

Nítorí náà moppet ń wọn ẹ̀rí ara rẹ̀. Àlàfo tí ó gùn ju ìlànà tí a tẹ̀ jáde fún ọjọ́ orí yẹn lọ ṣeé ṣe kí ó jẹ́ àkọsílẹ̀ tí ó sọnù ju àlàfo gidi lọ, ó sì ń ka díẹ̀. Bí moppet bá ń rí ọjọ́ náà díẹ̀ sí i, bẹ́ẹ̀ ni yóò ṣe gbẹ́kẹ̀lé ìtọ́sọ́nà tí a tẹ̀ jáde sí i, àkókò náà kò sì lè sá lọ. Bí o bá ń kọ àkọsílẹ̀ déédéé, kò sí ọ̀kan nínú èyí tí yóò yí ohunkóhun tí o rí padà. Àtúnṣe fún ìsọfúnni tí ó sọnù ni.

Ààlà ìsàlẹ̀, àti ìgbà tí ó ń dákẹ́

Ààlà ìsàlẹ̀ kan wà lábẹ́ ohun gbogbo: àkókò àkọ́kọ́ tí moppet fẹ́ fi ìtaniji ránṣẹ́. Àsọtẹ́lẹ̀ náà lè fa ìránnilétí sẹ́yìn ààlà náà nígbà tí ọmọ rẹ bá gùn ní ti gidi, kì í sì í fà á síwájú láé. Bí o bá gbé ààlà ìránnilétí tirẹ kalẹ̀, nọ́ńbà rẹ ni ó ń jẹ gàba ní ọ̀nà méjèèjì.

moppet tún ń dúró nígbà tí ìránnilétí kò bá ní wúlò mọ́:

• A kì í fi nǹkan kan ránṣẹ́ bí ìtẹ̀wọlé tí ó bá mu tí ó kẹ́yìn bá ti ju ọjọ́ kan lọ. Àkọsílẹ̀ tí ẹnikẹ́ni kò tọ́jú mọ́ gbọdọ̀ dákẹ́.
• Àwọn ìránnilétí ìfunni ń dúró ní nǹkan bí oṣù 18 níbi tí AAP tàbí NHS bá bá mu, àti ní nǹkan bí oṣù 24 níbi tí WHO bá bá mu, nítorí pé WHO gba ìmọ̀ràn fífún ọmú títí di ọdún 2 àti jù bẹ́ẹ̀ lọ. Àwọn ìránnilétí oorun ọ̀sán ń lọ títí di nǹkan bí ọdún 5, àwọn ìránnilétí àpèré sì ń lọ títí di nǹkan bí ọdún 3 àti ààbọ̀, tàbí 4 ní Ilẹ̀ Gẹ̀ẹ́sì.
• Bí o bá tẹ ọjọ́ ìbí tí a retí fún ọmọ rẹ sí i tí wọ́n sì bí wọn ní kùtùkùtù, a ó ka ìdúró oṣù 18 yẹn ní ọjọ́ orí tí ara wọn wà dípò iye ọjọ́ láti ìbí, nítorí náà àwọn ìránnilétí ìfunni lè máa bọ̀ fún ọ̀sẹ̀ díẹ̀ lẹ́yìn rẹ̀. Wọn kì í lọ ju ọdún 2 láti ìbí lọ láé, ohunkóhun tí ọjọ́ tí a retí bá sọ. Fi ọjọ́ tí a retí sílẹ̀ ní òfìfo, kò sí ọ̀kan nínú èyí tí ó bá mu.
• Àwọn ìránnilétí àpèré àti oorun ọ̀sán kì í dé ní òru.
• Àwọn ìránnilétí ìfunni kì í dé ní òru lórí ìlànà ọ̀sán náà pẹ̀lú. Ọmọ tí ebi ń pa máa ń jí kí ó sì sọ ọ́, nítorí náà ìtaniji lórí ìlànà tí ó wọ́pọ̀ kì í sọ ohunkóhun tí o kò fẹ́ mọ̀ tẹ́lẹ̀ fún ọ. Ohun tí moppet ń ṣọ́ ní òru ni ọ̀ràn òdìkejì, èyí tí ọmọ rẹ kò gbé dìde: àlàfo tí ó gùn púpọ̀ ju bí ó ṣe wọ́pọ̀ ní ọjọ́ orí wọn. Ní ìrọ̀lẹ́, ìyẹn ń fa ìtaniji kan ṣoṣo rẹ̀. Bí òru bá jìn sí i, moppet ń dá ìyẹn pàápàá dúró títí di òwúrọ̀, àyàfi bí àlàfo náà bá ti gùn jìnnà ju ohun tí ó wọ́pọ̀ ní ọjọ́ orí kankan lọ. Níwọ̀n ìgbà tí ọmọ rẹ ṣì wà ní ọjọ́ orí fún àwọn ìránnilétí òru, ìyẹn ń jí ọ, nítorí pé ó yẹ kí ó jí ọ. Òru tí ó parí láìsí ìfunni tí ó jẹ ni ó ń parí pẹ̀lú ìtaniji tí ń dúró de ọ ní àárọ̀. Níbi tí ìtọ́sọ́nà NHS bá bá mu, àti ní Amẹ́ríkà níbi tí moppet ti ń tẹ̀lé e nítorí pé kò sí ẹgbẹ́ Amẹ́ríkà tí ó tẹ nọ́ńbà náà jáde, àwọn ìránnilétí ìfunni dá dídé ní òru dúró nígbà tí ọmọ rẹ bá tó nǹkan bí ọdún kan, èyí tí ó jìnnà síwájú kí wọ́n tó dúró pátápátá.
• Ohun kan tí ó tọ́ láti sọ ní kedere, nítorí pé àwọn ìlà méjèèjì lè yàtọ̀ ní òru: ìbòjú Òní ṣì ń fi àkókò ààbò tí ó kúrú hàn gẹ́gẹ́ bí ìfunni tókàn, nígbà tí ìránnilétí ń dúró de èyí tí ó gùn. Òní jẹ́ ohun tí o yàn láti wò. Ìránnilétí jẹ́ ohun tí ń jí ọ.
• Àwọn ìránnilétí oògùn wà ní òde gbogbo èyí. Àkókò ìwọ̀n oògùn wá láti inú ètò tí o tẹ̀ sí i, kì í ṣe láti inú àsọtẹ́lẹ̀, nítorí náà ìránnilétí oògùn ń dé nígbàkúùgbà tí ìwọ̀n bá tó, ní wákàtí yòówù.
• Bí ìfunni bá pẹ́, moppet ń sọ ọ́, ó sì ń dúró. Ní ọ̀sán ó lè tún béèrè, títí di ìgbà mẹ́ta ní àpapọ̀, ìdúró kọ̀ọ̀kan sì gùn ju èyí tí ó ṣáájú lọ. Ní òru ó ń sọ ọ́ lẹ́ẹ̀kan.

Ka àbájáde rẹ̀ gẹ́gẹ́ bí àkókò tí ó ṣeé ṣe. Ìtaniji nípa àkọsílẹ̀ rẹ ni, kì í ṣe àṣẹ nípa ọmọ rẹ.